Sau khi Chúa chúng ta lên trời, theo một truyền thống lâu đời, Đức Trinh Nữ Maria đã cùng Thánh Gioan đến Êphêsô, nơi người môn đệ Chúa yêu quý thi hành sứ vụ của mình. Tại đó, Mẹ sống một cuộc đời hết sức ẩn dật bên người môn đệ mà, trong những giờ phút cuối cùng của cuộc thương khó, Chúa Giêsu đã trao phó Mẹ cho ngài và trao ngài cho Mẹ.

Năm tháng trôi qua trong bình an. Hẳn đó là những năm tháng dài đối với một trái tim đã kết hợp mật thiết với Thiên Chúa và khát khao được chiêm ngưỡng Người diện đối diện. Nhưng những năm tháng ấy cũng trở nên ngọt ngào bởi sự vâng phục đầy yêu mến đối với thánh ý Thiên Chúa, trước thánh ý ấy, ý riêng của Mẹ luôn cúi mình trong sự tôn thờ sâu thẳm.

Cuối cùng, giờ hoàn tất cuộc đời trần thế cũng đến.

Theo truyền thống được bài giảng thuật lại, hai mươi ba năm đã trôi qua kể từ ngày Đức Maria nhìn thấy Chúa Giêsu vinh hiển lên trời và Mẹ đã bước sang tuổi bảy mươi hai. Truyền thống cũng kể rằng Thánh Gioan đã đưa Mẹ trở về Giêrusalem. Mẹ muốn hoàn tất cuộc đời trần thế tại nơi Mẹ đã chứng kiến Con mình, Chúa mình và Đấng Cứu Độ mình trả giá cho công cuộc cứu chuộc nhân loại.

Tại thành thánh, nơi chất chứa biết bao ký ức đau thương và vinh hiển, cuộc đời trần thế của Mẹ đi đến chỗ viên mãn.

Theo truyền thống, nhờ một sự quan phòng đặc biệt, các Tông đồ, chỉ trừ một vị, đều quy tụ bên Mẹ. Một lần nữa, các ngài nhìn ngắm dung nhan khiến họ nhớ đến Chúa Giêsu. Một lần nữa, các ngài nghe giọng nói hiền từ ấy. Một lần nữa, các ngài quỳ xuống để nhận lời chúc lành sau cùng của Đấng mà họ yêu mến và tôn kính như Mẹ và Nữ Vương.

Trong khi các ngài chăm chú nhìn Mẹ, một nụ cười chan chứa niềm vui thiên quốc bừng sáng trên gương mặt Mẹ. Đôi môi hé mở và linh hồn rạng ngời của Mẹ ra đi. Chúa Giêsu một lần nữa đón Đức Maria vào lòng Người.

Thi hài thánh thiện của Mẹ, theo truyền thống, được ướp bằng dầu thơm theo phong tục Do Thái rồi được các Tông đồ an táng trong một ngôi mộ hang gần Giêrusalem.

Vài ngày sau, vị Tông đồ vắng mặt là Thánh Tôma mới đến. Đau buồn vì không được nhìn thấy dung nhan Đức Maria lần cuối, ngài tha thiết xin các Tông đồ mở cửa mộ để được nhìn thấy Mẹ.

Ước nguyện của ngài được chấp thuận. Nhưng khi bước vào mộ, họ không còn tìm thấy thi hài Đức Trinh Nữ. Những khăn liệm từng bọc thân xác Mẹ được xếp lại và đặt riêng một chỗ; những bông hoa nơi thi hài Mẹ từng nằm vẫn hầu như chưa héo.

Câu chuyện về Thánh Tôma, ngôi mộ trống và những bông hoa thuộc truyền thống đạo đức được lưu truyền qua nhiều thế kỷ. Còn điều Hội Thánh long trọng tuyên xưng là: Đức Maria, sau khi hoàn tất cuộc đời trần thế, đã được Thiên Chúa đưa cả hồn lẫn xác vào vinh quang thiên quốc.

Đó chính là mầu nhiệm chúng ta cử hành trong ngày lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời.

Người hoài nghi có thể không tin, kẻ vô tín có thể chế giễu. Nhưng người con của Hội Thánh nhìn vào mầu nhiệm ấy bằng đức tin và nhận ra sự hòa hợp kỳ diệu giữa đặc ân Hồn Xác Lên Trời với toàn bộ cuộc đời Đức Maria.

Cái chết, như chúng ta thường nghe nói, chỉ là tiếng vọng của cuộc sống. Cuộc đời Đức Maria là một cuộc đời hoàn toàn thuộc về Thiên Chúa; vì thế, thật thích hợp khi sự viên mãn của cuộc đời ấy cũng mang một dấu ấn đặc biệt của ân sủng.

Ngay từ giây phút đầu tiên của cuộc đời, Đức Maria đã được Thiên Chúa gìn giữ khỏi tội nguyên tổ. Đấng đã ban cho Mẹ đặc ân Vô Nhiễm Nguyên Tội cũng gìn giữ Mẹ khỏi sự hư nát của mồ.

Đức Kitô chiến thắng tội lỗi và sự chết bằng quyền năng của Người. Đức Maria được thông phần cách đặc biệt vào chiến thắng ấy nhờ ân sủng của chính Đức Kitô. Vì vậy, truyền thống thần học của Hội Thánh nhìn thấy một sự hòa hợp tuyệt đẹp giữa những đặc ân Thiên Chúa ban cho Mẹ: Mẹ Vô Nhiễm, Mẹ Thiên Chúa, Trọn Đời Đồng Trinh và cuối cùng được đưa cả hồn lẫn xác vào vinh quang thiên quốc.

Nếu Thiên Chúa có quyền năng gìn giữ sự đồng trinh của Đức Maria trong khi ban cho Mẹ sự phong nhiêu của thiên chức làm mẹ, thì Người cũng có quyền năng gìn giữ thân xác Mẹ khỏi hư nát. Đấng đã chọn thân xác Mẹ làm nơi Ngôi Lời nhập thể cũng không để thân xác ấy chịu sự hủy hoại của mồ.

Vậy hôm nay, hãy cùng toàn thể Hội Thánh vui mừng chiêm ngắm Đức Maria, Mẹ Chúa Giêsu, sau cuộc lữ hành nơi trần thế được đưa vào vinh quang thiên quốc.

Hãy hình dung toàn thể triều thần thiên quốc tiến ra nghênh đón Mẹ bằng những khúc ca hoan hỷ. Các thiên thần khi chiêm ngắm vẻ đẹp của người nữ từ trần gian đang tiến đến đã kinh ngạc thốt lên:

“Ai là người đang tiến lên từ sa mạc, tràn đầy hoan lạc, tựa vào người mình yêu dấu?”

Chúa Giêsu ở đó, bên cạnh Mẹ, đón Mẹ vào vương quốc mà Máu Người đã mở ra cho Mẹ và cho tất cả những người con của Người.

Người đã cưu mang Đức Kitô trong lòng, đã sinh Người tại Bêlem, đã bồng Người trên tay, đã đi cùng Người trong cuộc đời ẩn dật, đã đứng dưới chân Thập giá và hiệp thông cách đặc biệt vào công trình cứu độ của Người, nay được thông phần trọn vẹn vào vinh quang của Người.

Trên ngai cao sang ấy, Đức Maria, Mẹ chúng ta, đang hiển trị. Vua trời là Con của Mẹ. Mẹ có thế giá trước mặt Người và không ngừng chuyển cầu cho những người con đang còn trên đường lữ thứ.

Vì vậy, hãy vững lòng.

Khi chúng ta cảm thấy những lời cầu xin ân sủng của mình thật bất xứng và chẳng đáng được đoái nhìn, hãy xin Mẹ cầu nguyện cho chúng ta và cùng với chúng ta.

Hãy nhìn vào tâm hồn mình và xem điều gì chúng ta cần nhất. Chúng ta cần những nhân đức giúp mình nên giống Đức Maria và, qua Mẹ, nên giống Chúa Giêsu, Con Mẹ.

Hãy xin Mẹ cầu nguyện cho chúng ta, để chúng ta biết vâng lời; biết thuận phục thánh ý Thiên Chúa; biết can đảm chiến đấu chống lại sự dữ; biết sống một cuộc đời trong sạch và thánh thiện.

Hãy tin tưởng cầu xin tất cả những điều ấy. Đồng thời, đừng quên cầu xin ơn bền đỗ đến cùng, để sau khi sống một cuộc đời tốt lành, chúng ta có thể hoàn tất những ngày đời mình trong ân nghĩa Chúa và được bước vào vương quốc nơi Mẹ đang hiển trị cùng Đức Kitô, Con Mẹ.

Lời nguyện xin Đức Mẹ chúc lành

Xin chúc lành cho con, ôi Ái Nữ của Chúa Cha Hằng Hữu, và xin cầu cho con được ơn không bao giờ xúc phạm đến Thiên Chúa của con trong tư tưởng.

Xin chúc lành cho con, ôi Thân Mẫu của Chúa Con Hằng Hữu, và xin cầu cho con không bao giờ xúc phạm đến Thiên Chúa của con bằng lời nói.

Xin chúc lành cho con, ôi Hiền Thê của Chúa Thánh Thần Hằng Hữu, và nhờ lời chuyển cầu của Mẹ, xin cho con không bao giờ xúc phạm đến Thiên Chúa của con bằng việc làm hay những điều thiếu sót.

Xin chúc lành cho con, ôi Cung Thánh của Ba Ngôi Chí Thánh! Xin cầu cho con biết yêu mến và phụng sự Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn, để đời sau con được vui hưởng Người mãi mãi.

Ôi Maria, xin nhận con làm con của Mẹ vì Chúa Giêsu, Đấng trong cơn hấp hối trên Thập giá đã trao phó con cho sự chăm sóc của Mẹ. Amen.

Trái Tim dịu ngọt của Mẹ Maria, xin là ơn cứu độ của con.

Bài giảng của Linh mục Francis Doyle, O.S.B., năm 1879